Du lịch Hải Phòng

Quận Lê Chân Hải Phòng

Bài viết nổi bật

Mỗi mùa Hoa đỏ về, hoa như mưa rơi rơi



Khi tôi viết bài này, mùa hè đã ngớt “tiếng ve sôi”, những con đường Hải Phòng cũng không còn khung cảnh rực màu hoa phượng đỏ. Nhưng những chùm phượng tênh tang sót lại vẫn như thổi bùng lên “lửa cháy khát khao…”. Từng cánh hoa vỡ ra, tả tơi giữa nắng gió nghiệt ngã vùng cửa biển. Có lẽ thời điểm này mới đúng là tâm trạng của Thanh Tùng khi xuất thần sáng tác bài thơ Thời Hoa Đỏ đó chăng?

Anh mải mê về một màu mây xa…

Lần đầu tiên tôi gặp nhà thơ Thanh Tùng là năm 1990, tại một buổi sinh hoạt của CLB thơ Cung VHLĐ hữu nghị Việt Tiệp. Lúc ấy tôi là công nhân, ông vốn cũng xuất thân làm công nhân, nên hai thế hệ tìm được ở nhau một niềm đồng cảm. Ngoài chuyện thơ, thi thoảng lại thăm hỏi vài câu nghề nghiệp, Thanh Tùng ít nói, nhưng đã nói là “chém gió” với chất giọng sang sảng, cũng giống như những lúc ông đọc thơ trên diễn đàn. Năm 1995, khi tròn 60 tuổi, Thanh Tùng chuyển vào miền Nam, nhưng mấy chục năm trôi qua tôi vẫn nhớ như in khuôn mặt có tướng khí khái của ông, trán hói sâu tận gáy, phần tóc còn lại hơi dài, luôn được dành để vắt từ mái này sang mái kia, che đi nơi tóc rụng.

Thanh Tùng có nhiều tác phẩm hay, ngoài Thời Hoa Đo, ông đã xuất bản các tập “Con sông chảy từ lòng phố”, “Cửa sóng”, “Trường ca Phương Nam”, “Gió và chân trời”, “Khúc hát quê xa”… Thơ Thanh Tùng phóng khoáng, không quá lệ thuộc vào vần điệu hay tứ nhịp, như thể cứ trào dâng là tuôn tuôn, nhưng sâu lắng chứ không phải kiểu thơ lâng lâng bay bổng. Điều bạn đọc thấy rất rõ trong Thời Hoa Đỏ: “Dưới màu hoa như lửa cháy khát khao, Anh nắm tay em bước dọc con đường vắng, Chỉ có tiếng ve sôi chẳng cho trưa hè yên tĩnh, chẳng cho lòng ta yên…”. Dẫu thế, chỉ cần một Thời Hoa Đỏ đã đủ để Thanh Tùng trở thành nhà thơ, cũng như chỉ cần một Thời Hoa Đỏ đã khiến Nguyễn Đình Bảng trở thành nhạc sỹ.

Nhà báo Lê Huyền, một người Hải Phòng lập nghiệp ở Bắc Giang, khi về thăm quê đã có lời bình khá hay về Thời Hoa Đỏ: “Nếu vẽ lại bằng tranh, ta thấy hiện lên toàn là gam màu lửa, với cảm giác nóng bỏng, nhức nhối. Hai người đi bên nhau, tiếng ve sôi và màu hoa lửa như có sức mạnh thôi miên kéo họ về với quá khứ… Hẳn quá khứ ấy thật sâu sắc và đẹp đẽ…”.

Quả vậy, dù có lúc ngọt ngào “Anh mải mê về một màu mây xa, Về cánh buồm bay qua ô cửa nhỏ…”, nhưng rồi khắc nghiệt đến nỗi “Hoa đặt vào lòng chúng ta một vệt đỏ, Như vết xước của trái tim…”, Thanh Tùng trải đều tâm tư ra trong từng chữ, từng câu, chuyện của ông mà ai đọc cũng cảm thấy có mình trong đó. Thời Hoa Đỏ lắng đọng là vậy, đau đáu một miền yêu thương, chiu chắt nỗi niềm không chỉ riêng ông, mà như “cái vẻ thần kỳ của ngày xưa”, rưng rức chảy suốt lòng nhân thế.

Như tháng ngày xưa ta dại khờ…

Cũng là nỗi đau, cũng là hoài niệm về tình duyên tan vỡ nhưng Thanh Tùng đem vào Thời Hoa Đỏ một nỗi buồn chát mặn, khát lắm mà không thể uống gì, đau lắm mà chẳng muốn vết thương vơi. “Mỗi mùa hoa đỏ về, Hoa như mưa rơi rơi, Cánh mỏng manh tan tác đỏ tươi, Như máu ứa một thời trai trẻ…”. Sự tan vỡ tàn nhẫn quá nên khi được phổ nhạc, hình tượng cánh hoa mỏng manh “tan tác” phải chuyển thành “xao xác”, rồi “máu ứa” được thay bằng “nuối tiếc”? Giai điệu của Nguyễn Đình Bảng quá hay, như những cơn nắng hè làm màu phượng thêm chói bỏng, nhưng giả như ông cứ để nguyên tâm trạng ấy của Thanh Tùng thì có lẽ những giọt đau sẽ nặng và quặn thắt hơn chăng?

Đau đấy, nhưng là sự đớn đau ai cũng muốn nâng niu, ôm ấp những kỷ niệm đẹp, mà rơm rớm trong lòng người ta. Thời Hoa Đỏ ứa máu của Thanh Tùng là được tạo bởi vết cắt cả hai bậc tình “yêu” và “duyên” nên trong bài thơ nỗi đau được láy thành điệp khúc. Nếu như chỉ là “hoa như mưa rơi” có lẽ chẳng nói được nhiều, nhưng đây lại là “Hoa như mưa rơi rơi…”, lại thêm một lần “Hoa như mưa rơi rơi…”, đau đến thảng thốt, day dứt không biết đến bao giờ. Thơ Thanh Tùng chân thực đã đành, mà tính cách ngoài đời của ông cũng thế, bài thơ này ông viết tặng người vợ cũ, mà ông thừa nhận “Đến với nhau bắt đầu vì thơ, mà kết thúc cũng vì thơ”. Thanh Tùng cũng thừa nhận luôn là “Bà ấy bỏ tôi đi yêu người khác…”, nhưng tình yêu của ông đã vượt qua nỗi hận, đeo đẳng mãi cùng ông, dẫu đó là “vết xước của trái tim”.

Nhân vật chính trong bài thơ có tên là Thanh Nhàn, quê ở Vĩnh Bảo (Hải Phòng), sau những kỷ niệm đẹp đẽ “…mải mê về một màu mây xa, về cánh buồm bay qua ô cửa nhỏ… mỗi mùa hoa đỏ về…”, hai người chia tay nhau. Bà Thanh Nhàn bỏ ra Quảng Ninh, đem tình yêu trao cho người khác. Vậy mà năm 1973, nghĩa là sau 10 năm chia tay, Thanh Tùng nghe tin vợ cũ qua đời vì bệnh tim, ông tức tốc ra ngay vùng Mỏ. Thời Hoa Đỏ ra đời sau dịp thai nghén đơn phương ấy. Mới thấy trong cái duyên lỡ, sức sống tình yêu của ông mãnh liệt đến nhường nào. Khi Thanh Tùng thốt lên “Anh đâu buồn mà chỉ tiếc, Em không đi hết những ngày đắm say…”, có người bảo rằng, sau sự kiện này, tác giả mới bỏ tên đệm khai sinh là “Doãn” để thay vào chữ “Thanh”, thành bút danh Thanh Tùng từ ấy.

Dù không chỉ riêng Thời Hoa Đỏ được phổ nhạc mà nhiều thi phẩm khác của Thanh Tùng đã được chuyển thành lời ca, như nhạc sỹ Phú Quang đã rất thành công cùng những nhạc phẩm từ thơ của Thanh Tùng “Người về”, “Hà Nội ngày trở về”, “Mùa thu giấu em”… Nhưng chỉ có Thời Hoa Đỏ mới thực sự đem đến cho người đọc, người nghe một cảm giác trào dâng, đằm thắm mà mênh mang, như chính nhạc sỹ Phú Quang đã thốt lên: “Thanh Tùng có những câu thơ, đọc một lần thì ám ảnh khôn nguôi...”.

Mới hay, hoa phượng không riêng của Hải Phòng, nhưng chỉ đến khi “Thành phố Hoa Phượng Đỏ” của Hải Như - Lương Vĩnh, sánh duyên cùng “Thời Hoa Đỏ” của Thanh Tùng - Nguyễn Đình Bảng, hình tượng Hải Phòng mới được tôn lên chói đỏ. Sẽ rất khiên cưỡng khi so sánh cặp đôi này, bởi một thì trầm sâu lắng đọng, một thì hào khí ngút ngàn. Nhưng nếu như chỉ thiếu đi một người trong hai tác giả, thiếu đi một bài trong hai tác phẩm thì hoa phượng Hải Phòng đâu thể còn bất hủ.

Theo Lê Minh Thắng - anhp.vn

Du lịch Hải Phòng Địa chỉ tại 18 đường Minh Khai, Quận Hồng Bàng, Hải Phòng, VN. Reviewed by hơn 15300 độc giả và khách du lịch. Rated: 9.5/ 10 (Excellent)